Početak » Uncategorized » PREDSTAVLJANJE KNJIGA O DANILU KIŠU IZDAVAČKE KUĆE „ARHIPELAG“

PREDSTAVLJANJE KNJIGA O DANILU KIŠU IZDAVAČKE KUĆE „ARHIPELAG“

https://pgsajamknjiga.files.wordpress.com/2016/04/volcano.jpg
Advertisements

GOJKO2

 

U okviru 12. Međunarodnog podgoričkog sajma knjiga i obrazovanja predstavljena su dva izdanja izdavačke kuće Arhipelag: izbor eseja Danila Kiša pod naslovom Poslednje pribežište zdravog razuma, kao i Priče o Danilu Kišu, tematska antologija priča u kojima je Kiš glavni junak ili u kojima su prisutni postupci ili književni junaci koji se javljaju u djelu ovog pisca.

„Klasik je onaj ko u svakoj novoj generaciji pisaca nalazi svoje nasljednike, one koji u njegovom djelu nalaze utjehu i hrabrenje, kao i pitanja koja se mogu postaviti i u ovom vremenu. Kiš je ovu definiciju klasika ispunio na najbolji mogući nacin. Kiš je raritetan pisac. Mnogi izuzetni pisci Kišovog vremena su nestali sa horizonta savremenog čitaoca. Kad bismo tražili modernog klasika koji neprestano u modernim generacijama nalazi čitave serije čitalaca onda bi među takvim piscima svakako bio Danilo Kiš. Mi smo u Arhipelagu objavili njegova sabrana djela u deset tomova koji, zajedno uzev, nemaj uviše od dvije hiljade stranica. To bi posvećeni čitalac mogao pročitati na godišnjem odmoru. To potvrđuje tu stalnu vezanost za djelo Danila Kiša: savremeni čitaoci različitih iskustava u Kišovom djelu nalaze važna pitanja koja se tiču nas danas. Uzmimo primjer Kišove logorologije, sliku logora u Kišovom ciklusu. Neuporediv motiv predstavljanja logora- motiv industrijskog nestanka ljudskog života. Tu Kiš pokazuje veliki žrvanj istorije: kako čovjek nema nikakve autentične odbrane pred tom apstraktnom silom koja dolazi nezvana u ljudski život. No s druge strane, Kiš prikazuje i drugu stranu logora: u logorima nisu samo žrtve koje stradaju bez milosti i kazne. U logorima postoje i oni koji su tamničari, koji su nasilnici, koji sprovode veliki mehanizam stradanja, patnje žrtvovanja. Kiš nam predstavlja i tu stranu, isledničku. Kiš nam pokazuje dva svijeta: one koji su žrtve, koji patnju trpe i oni koji su predstavnici velike sile istorije, koji nanose patnju, bol i užas. Mehanizam progona često pokriva čitav saznajni horizont njegovih junaka. No sa novim tehničkim dostignućima, ti nam mehanizmi danas djeluju strašnije nego u vrijeme pisanja Grobnice za Borisa Davidoviča. Kada čitamo Kišovu prozu onda možemo vidjeti da te sile nisu nešto što pripada završenoj istoriji, nego istoriji čiji se procesi odvijaju pred našim očima. Kiš u našem vremenu postavlja aktualnija pitanja nego većina pisaca koji su savremenici događajima koji se odvijaju sada“, kazao je govornik na današnjem predstavljanju, Gojko Božović, publicista i i direktor izdavačke kuće Arhipelag iz Beograda.

GOJKO3

 

„Kiš vjeruje da odnosi književnosti i društva, književnosti i politike ne mogu biti srazmjerni: književnost, ako želi da bude autentična, mora biti slobodna. No njena nezavisnost joj upravo daje pravo da ima jednu vrstu intervencionizma prema pitanjima vremena. Velika tema koju Kiš zastupa je da književnost mora da govori o temeljnim pitanjima vlastitog vremena. Svaki pisac moderne generacije, po Kišu, pada na jednom ispitu: to je pitanje književnog i ljudskog odnosa prema nacizmu, ali i pitanje ljudskog i moralnog odnosa prema staljinizmu, jedne druge radikalne ideologije tog vremena. To je Kišova velika tema.“

„Kiš je pisac za čitaoce, ali je takođe i pisac za same pisce. Mnogi pisci poput Petera Esterhazija, Magrisa, Vilamatasa, Kundere, prizivali su likove Kiša u svojoj prozi. Postoji čitav niz pisaca i u našoj književnosti koji su o njemu napisali priče. U ovom izboru su priče od preko trideset domaćih pisaca. Tu bi se mogle izdvojiti tri grupe priča: priče pisaca- Kišovih bliskih prijatelja i savremenika (Vida Ognjenović, Mirko Kovač…), priče Kišovih neposrednih nastavljača u književnosti (Albahari, Milisav Savić, Mihailo Pantić…) koji provjeravaju  plodonosnost Kišove poetičke ideje i književnog nasljeđa i treći krug priča o Kišu koje ispisuju pisci koji dolaze poslije dvijehiljaditih godina (Tešin, Bazdulj, Šehić…). Oni ne preispituju Kišove pripovjedačke postupke, ali nam govore nešto što je u ovom trenutku veoma važno: kako bi zapravo Kiš mogao da nam se obrati u današnjem vremenu. Koja bi to bila pitanja koja bi Kiš danas pokretao“, kazao je Gojko Božović na ovom svojevrsnom predavanju o Danilu Kišu održanom u okviru podgoričkog sajma.

Advertisements